Op deze zalmboerderij in Bergen wordt water gerecycled, waardoor de vissen nog beter groeien.

Aan de rand van Bergen staat een ogenschijnlijk onopvallend gebouw waarin bijna 3,000 ton zalm wordt gekweekt. Als je binnenstapt, is je eerste reactie misschien: waarom hoor je geen stromend water? Dat komt omdat het water vrijwel geruisloos circuleert tussen leidingen en tanks. Deze kwekerij, beheerd door een groot Noors aquacultuurbedrijf, is een voorbeeld van het RAS-model (Recirculating Aquaculture System) waar de wereldwijde aquacultuursector momenteel zo enthousiast over is.

Hier wordt water hergebruikt. Het water uit de vistanks stroomt door biologische filters, beluchtingssystemen en temperatuurregelsystemen voordat het terug in de tanks wordt gepompt, met een recyclingpercentage van meer dan 95%. Een operationeel manager ter plaatse gebruikte de volgende analogie: "Je kunt het zien als het creëren van een kleine omgeving voor de vissen, waarin de temperatuur, het zuurstofgehalte en de waterhelderheid constant blijven. Wind en sneeuw buiten hebben geen invloed op de omstandigheden binnen. Wanneer de vissen zich op hun gemak voelen, groeien ze sneller en is de sterfte lager."

RAS is geen nieuw concept, maar het heeft zich de laatste jaren bijzonder snel ontwikkeld. Volgens gegevens van de FAO is het aantal wereldwijde installaties van dit type de afgelopen drie jaar met meer dan 30% toegenomen. De redenen achter deze trend zijn bekend: steeds strengere milieuregelgeving, de toenemende schaarste aan zoet water en de stijgende kosten van traditionele aquacultuur in aarden vijvers.

Bij een terugkeer naar deze zalmkwekerij blijkt de grootste aantrekkingskracht ervan te liggen in een aantal concrete voordelen.

Het belangrijkste voordeel is natuurlijk waterbesparing. Doordat 95% van het water wordt gerecirculeerd, hoeft er slechts een kleine hoeveelheid vers water per dag te worden bijgevuld, wat de waterkosten aanzienlijk verlaagt gezien de huidige tarieven.

Ten tweede wordt er zeer weinig afvalwater geloosd, en wat er wel wordt geloosd, wordt zodanig behandeld dat het gemakkelijk voldoet aan de lokale milieunormen van Noorwegen. Dit is een groot pluspunt voor de regelgevende instanties, omdat het het milieu beschermt en onnodige complicaties voorkomt.

Daarnaast houden geautomatiseerde sensoren en een AI-gestuurd monitoringsplatform belangrijke parameters zoals opgeloste zuurstof, ammoniakstikstof en watertemperatuur nauwlettend in de gaten. Doordat medewerkers de werkruimte niet vaak hoeven te betreden, wordt het risico op visziekten ook verminderd.

Tot slot is de faciliteit het hele jaar door in bedrijf. Of het nu poolnacht is of een milde winter, de vissen in de tanks blijven groeien zoals het hoort; het is niet nodig om te "wachten op het juiste seizoen om de tanks te vullen".

Een aquacultuurdeskundige van een gerenommeerde Europese universiteit, gespecialiseerd in visserij, bezocht de faciliteit persoonlijk. Ze zei het onomwonden: "De initiële investering is zeker aanzienlijk, maar de cijfers spreken voor zich. We besparen op waterkosten, we besparen op medicijnkosten en de kwaliteit van de vis is verbeterd. Simpel gezegd, we gooien geen geld over de balk – we laten elke cent uitgroeien tot vis."